آیین زرتشتی یکی از کهن ترین
آیین های اهورامزداست که در ایران فرود آمد، پیامبر این آیین زرتشت نام دارد. نام
او را ایرانیان با پسوند ((اشو)) به کار می بردند. واژه ی اشو به معنی پاک است.
نام کامل زرتشت، زرتشتره اسپیتامه می باشد که خلاصه وار به او زرتشت می گفتند.
اسپیامه به معنی سفید و از نژاد سفید است. البته نام جد نهم ایشان نیز اسپیتامه
است.
برای کلمه ی زرتشت معانی و
تعابیر گوناگونی ذکر شده و بین محققان و اندیشمندان اختلافات زیادی وجود دارد.
پروفسور برونف بر این عقیده
است که کلمه ی زرتشت را از دو کلمه ی Zara به معنی زرد و Ustra به معنی شتر گرفته شده است و
در مجموع به معنی شتر زرد می باشد اما هاوگ معتقد است که در اوستا برای کلمه ی زرد
واژه یZairiti
آمده پس قسمت اول نظریه ی پروفسور برونف مردود است. اما در قسمت دوم با پروفسور هم
عقیده است. از طرفی ویندشمن کلمه ی زردشت را از دو واژه ی Zara یعنی زرین و astra به معنی ستاره می
داند و بر این عقیده است که زرتشت به معنی ستاره ی زرین است. اما در مقابل ویندشمن
عده ای نیز جبهه گرفتند که برای کلمه ی زرین در اوستا واژه zaraniya و برای کلمه ی ستاره واژه ی warestar آمده است.
مهرداد مهرین با تحقیقی آورده
است که نام زرتشت از دو واژه ی Zara-a به معنی زرین و Ustra یه معنی روشنایی
گرفته شده است. بدین ترتیب زرتشت یعنی ((او که روشنایی آورد)) و او اعتقاد دارد
این معنی برازنده ی کلمه ی زرتشت است. بویس خاورشناس انگلیسی معنی واژه زرتشت را ((آنکه
شتر را میراند)) بیان کرده است.
زولستر مستشرق آلمانی کلمه
ی زرتشت را دارنده ی شتر زرین تعبیر کرده است.
اشپیگل و یوستی دانشمند آلمانی
زرتشت را عذاب دهنده ی شتران تفسیر نموده و برودبک این کلمه را ستاره ی طلایی یا
زرین معنا گرده است.
افلاطون بزرگ فیلسوف یونان
معنی زرتشت را خادم ارومازوس (اورمزد) دانسته است.
بارتولومه به معنی دارنده ی
شتر پیر بیان کرده است. کاسل وی را پسر ستاره تعبیر کرده و موبدجهانگبیر اشیدری،
ستاره درخشان و زرین را شایسته تر و مناسب تر دانسته است. همچنین موبد فیروز
آذرگشسب زرتشت را به معنی کسی که هاله ای از روشنایی گرد سرش می درخشید تعبیر کرده
است و ارتباط معنایی این کلمه را با شتر رد می کند.
گرن محقق آلمانی این کلمه را
از زر به معنی طلایی و اوش به معنی درخشیدن می داند و روی هم این کلمه را درخشش
طلایی معنی کرده است. دوهارله دانشمند بلژیکی زرتشت را به معنی رخشان و طلایی
گرفته است و پروفسور فرهنگ مهر نیز روشنایی زرین را برای کلمه ی زرتشت انتخاب کرده
است. دکتر حسین وحیدی نیز ستاره ی زرین را مناسب ترین تعبیر می داند.
با تحقیق و مقابله نظراتی که
توسط استاد جلال الدین آشتیانی انجام شده است، اسم هایی که هم دوره زرتشت بودند
جمع آوری شدند و معناهای آنها مورد بررسی قرار گرفت: فرشوشتر صاحب شتر جسور،
ارواشتر صاحب شتر آرام، هوشتر دارنده ی شتر خوب، ارجاسب دارنده ی اسب راهوار،
لهراسب دارنده ی اسب سرکش، پوروشسب دارنده اسب خاکستری، جاماسب دارنده ی اسب اصیل،
گشتاسب دارنده ی اسب جسور...
و برای کلمه ی زرتشت شاید
دارنده ی شتر زرد یا پیر منطقی تر به نظر آید.
برگرفته از کتاب جستاری در آیین زرتشت
خفته، فقط یک ایرانی...
