در اوایل هزاره اول پیش از میلاد
مسیح، زبان ایرانی باستان، در بخش های مختلف ایران به صورت های مختلفی درآمد و هر
کدام زبان مستقلی شد که از آن همه، تنها چهار زبان زیر دارای اثر و واژگان بوده و
به دوران ما رسیده است:
1) زبان سکایی: سکاها از هزاره
اول پیش از میلاد تا هزاره اول پس از میلادمسیح سرزمین وسیعی از کناره های دریای
سیاه تا مرزهای چین را در اختیار داشتند. از زبانشان هیچ نوشته ای به جا نمانده
است ولی واژگانی چند بیشتر به صورت اسم خاص در نوشته های یونانی، لاتینی و هندی به
جا مانده است.
2) زبان مادی: زبان قوم ماد است
و از آن نوشته ای به یادگار نمانده است و تنها واژگانی در نوشته های فارسی باستان
و یونانی به جا مانده است.
3) زبان پارسی باستان یا پارسی
هخامنشی: زبان دوران هخامنشیان و بخصوص مردم جنوب ایران بزرگ بوده (زبان و
گویش جنوبی) و با زبان اوستایی (زبان و گویش شمالی واقع در شمال شرق) و زبان
سانسکریت نزدیکی دارد و به خط میخی نگاشته میشده است.

((نمونه ای از خط هخامنشی))
4) زبان اوستایی: زبان مردم قسمتی
از شمال شرق و شرق ایران بزرگ بوده و خط آن بنام خط دین دیبره معروف است، اوستا به
این خط و زبان نگارش یافته است. زمان اختراع خط دین دیبره به درستی معلوم نیست ولی
به دلیل داشتن حروف مصوت و صامت خطی کامل است.

((نمونه ای از خط اوستایی))
خوب مسلما در ایران زمین که دارای
تاریخ و تمدنی بسیار کهن است، اقوام و قبایل زیادی آمده اند و رفته اند. شاید هر
کدام از این اقوام خط های متفاوتی (البته بسیار شبیه به هم) داشته باشند، ولی چون
این چهار خط همانطور که در بالا گفته شد، دارای تاثیر بیشتری بوده و تا به زمانهای
نزدیک ما نیز پا بر جا بوده اند، به عنوان خطوط اصلی ایران تلقی میشوند. البته
شایان ذکر است اکثر خط هایی که در ایران بوده منشئی از همین خطوط بالا داشته اند.
برای مثال زبان پارتی یا پهلوی اشکانی زبان پارتها یا همان اشکانیان بوده و منشاء
آن از زبان اوستایی است همچنین زبان پهلوی ساسانی یادگار زبان پارسی باستان است و
از آن نشأت میگیرد، خط آن نیز خط پهلوی است که نسبت به خط اوستایی (دین دیبره)
ناقص بوده و مأخوذ از الفبای آرامی است.
خط پهلوی خطی ناقص است. در زمان ساسانیان موبدان برای رفع
نواقص این خط دست به ابتکار جالبی زدند بدین صورت که متون پهلوی را به خط اوستایی
که خطی کامل است می نگاشتند. یعنی زبان متن، پهلوی بود ولی خط آن به جای اینکه
پهلوی باشه اوستایی بود. به این عمل زند کردن می گویند و متن حاصل را پازند می
نامند و به زبانی دیگر پازند عبارتست از بازنویسی متن های پارسی میانه (پهلوی)
یهنی متون اوستایی که به زبان اوستایی بود برای درک بهتر به زبان پهلوی ترجمه و
تفسیر گردید.
خفته، فقط یک ایرانی...
+
نوشته شده در پنجشنبه 28 شهریور1387ساعت 1:17 توسط خفته
|